HÀ NỘI TRONG MẮT EM
Nguyễn Quư Đại
Hà
Nội ba mươi sáu phố phường
Ḷng chàng có để một tơ vương.“
Nguyễn Bính
Cổng
Văn miếu Hà Nội
Hè năm 2003 gia đ́nh tôi lần đầu về Sàig̣n,
sau 25 xa xứ nỗi xúc động tràn ngập trên
đường về quê hương, kỷ niệm
cả một đời đang trở về trước
mặt. Ngày đầu đi viếng mộ ba mẹ, thăm
bà con xa gần. Một tuần sau chúng tôi đi Hà Nội
về Đà Nẵng. Gia đ́nh tôi đến Hà Nội
lần đầu với tâm trạng bồi hồi, mong thăm
được danh lam thắng cảnh, các Đền, Chùa
di tích văn hoá trước năm 1945. Thời tiết vào
hạ Hà Nội nóng trên 38 độ C, xuống phi trường
Nội Bài hừng hực hơi nóng từ sân bay mới
tráng nhựa, làm toát mồ hôi nhễ nhại.
Phi
trường Quốc tế của Thủ đô đă tu
sửa 2 năm (trước 2003), nhưng c̣n nghèo nàn.
Từ Nội Bài về Hà Nội khoảng 35 km. Qua cầu
Thăng Long bắc ngang sông Hồng, nước màu đỏ
chảy êm đềm
giữa mênh mang nắng gió, đây là cầu dài
nhất Đông Nam Á phần chính 1688m với 15 nhịp,
chiều dài toàn bộ 5503 m rộng 20 m được xây
từ 1974 xong 1985. Tầng trên dành cho xe hơi, tầng dưới
là đường rầy tàu lửa, hai bên dành cho xe
gắn máy và khách đi bộ. Hai bên xa lộ nhiều nhà
mới xây dựng theo lối kiến trúc đa dạng, nhưng
đặc thù nhà miền Bắc phần trên thường
có h́nh tháp.
Hà Nội xây dựng từ năm 1010 dưới triều
vua Lư Công Uẩn, lịch sử thay đổi theo thời
gian, qua các tên : Thăng Long, Đông Đô, Đông Kinh, đến
năm 1831 vua Minh Mạng đổi thành Hà Nội. Hà
Nội có nghiă là vùng đất bên trong sông. Đoạn
sông Hồng lấy ôm lấy . Hà Nội vẫn c̣n
nhiều công tŕnh kiến trúc cổ và hơn 600 ngôi chùa.
Các hồ ở Hà Nội chiếm tới 10 héc ta, nằm
lẫn vào các khu phố, các hồ : hồ Tây, hồ Hoàn
Kiếm, hồ Bảy Mẫu,Trúc Bạch,Thiền Quang,
Thủ Lệ, Giảng Vơ.. Các sông chảy qua Hà Nội là
sông : Đuống, Cầu, Cà Lồ, Dáy, Nhuệ ,Tích ,Tô
Lịch và sông Kim Ngưu mang lại cho Hà Nội
một vẻ đẹp thơ mộng. Hà Nội có 7
quận nội thành: Hoàn Kiếm, Hai Bà Trưng, Ba Đ́nh, Đống
Đa, Tây Hồ, Cầu Giấy, Thanh Xuân và 5 huyện
ngoại thành: Từ Liêm, Gia Lâm, Đông Anh, Thanh tŕ, Sóc Sơn.
Người
Hà Nội lịch sự, các cô gái có giọng nói ngọt
ngào, nhưng các con tôi thắc mắc tại sao ? các cô gái
Hà Nội xinh đẹp, nhưng họ không biết dùng
hai chữ “cảm ơn /Thank you“ hay là “không có
chi/ you’re welcome“ với du khách. Nguời Hà Nội có
thể họ sống bề ngoài hơn “xấu chê
tốt khoe“, nhưng đời sống cũng c̣n khá chênh
lệch, những người chạy xe ôm, mang giày không
vớ...Trên đường phố đủ các loại
xe đời mới đắc tiền như : BMW, Mercedes,
người ngồi sau tài xế y phục sang trọng
comple, cravate, không c̣n loại áo đại cán theo kiểu
Mao thời xưa. Nón cối, dép râu chỉ c̣n tồn
tại với giới lao động mà thôi.
Văn Miếu Quốc Tử Giám (Temple de la Litterature Premiere
Universite Nationale) là một trong những di tích lịch
sử, quư báu được thành lập từ năm
1070, năm 1076 vua Lư Nhân Tông lập Quốc Tử Giám
diện tích 1530m2 là Đại học đầu tiên
của Việt Nam. Từ 1253 được đổi tên
Quốc Học Viện. Năm 1483 đổi thành Thái
Học Viện. Bên trong có tường ngăn thành
nhiều khu. Phiá trước có Tứ trụ cao 75 m ngang
350 m biểu hiệu cho bốn hướng Đông-Tây-Nam-Bắc;
cổng chánh có chữ Văn Miếu Môn, hai bên vào
cổng có đôi rồng đá từ thế kỷ
thứ 15.
Từ
cổng đi vào là công viên nhỏ có những cây đa
cổ thụ cành lá sum xê, vào cổng Đại Trung Môn:
có hai cổng hai bên Thành đức và Thành đạt
đi theo lối giữa và 2 bên đến Khuê Văn Các
(lầu b́nh thơ) có cổng ṭ ṿ ba mái biểu tượng
cho : Qúa khứ-Hiện tại-tương lai, lối
kiến trúc ở đây nhiều đường xoắn
ốc trái-phải có nghiă là Sinh -Tử; hai bên gác có
cổng nhỏ tên là Súc Văn và Bí Văn, vào trong khu
nầy chính giữa có các dăy nhà dựng 82 tấm bia
đá trên lưng rùa, người ta cho rằng lưng rùa
là Trời, bụng là Đất rùa biểu tượng
cho sức khoẻ và trường thọ
Từ
năm 1484 Hồng Đức thứ 5 Lê Thánh Tông chủ
trương ghi lên bia đá tên tuổi những người
đậu tiến sĩ. Thiên Quang Tỉnh (giếng ánh sáng
mặt trời) đầy nước trong, in bóng như
tấm gương soi bóng, giếng h́nh vuông tượng
trưng cho đất, cửa tṛn gác Khuê Văn tượng
trưng cho trời. Đi qua Khuê Văn Các sân rộng có
nhiều chậu kiểng được cắt xén
mỹ thuật gọi là sân Đại Bái lát
gạch, hai dăy nhà lớn Tả vu và Hữu vu, ở
giữa ngôi nhà dài gọi là Bái Đường, thờ h́nh
Chu Văn An là hiệu trưởng trường nầy
đầu tiên, hai bên có 2 con hạt cao đang ngậm
ngọc ở mỏ và đứng trên 2 con rùa bằng
đồng (nghĩa là trí tuệ và trí thức vĩnh
viễn), c̣n lại chiếc chuông lớn được
đúc năm 1768.
Nóc
nhà có cặp rồng đang chầu, nhà thấp cột
bằng gỗ liêm chạm trổ sơn màu đỏ, kèo
đều chạm h́nh đầu rồng công phu, bên
phải góc cuối khu có cái trống gỗ lớn sơn
màu đỏ, treo trên cái giá cao khoảng 4 m, Bên nhà
thờ Chu Văn An trên bục gỗ nhỏ, các cô mặc
áo tứ thân, đội nón quai thao, tŕnh diễn nhạc
cổ truyền Việt Nam. Những hàng ghế dành cho du
khách, sau khi tŕnh diễn nhạc, các cô bán các món hàng
kỷ niệm, muốn thăm Văn Miếu phải mua
5000 đồng VN tiền vé vào cửa.
Ngày
nay Văn Miếu chỉ c̣n là nơi thờ “Thánh
Hiền” c̣n lại dư âm thời phát triển văn hóa.
Vua Gia Long (1802-1819) thống nhất Sơn hà cho dựng thêm
Khuê Văn Các, năm 1805 chuyển Quốc Tử Giám vào
kinh đô Huế. Văn Miếu được tu sửa
qua nhiều giai đoạn. Văn Miếu là linh hồn
truyền thống văn hoá dân tộc Việt
Cầu Thê Húc nối
liền với đền Ngọc Sơn nghiêng ḿnh trên
mặt nước Hồ Hoàn Kiếm, cầu sơn màu
đỏ. Thê Húc nghĩa là giữ lại ánh sáng đẹp
của mặt trời, đền Ngọc Sơn, c̣n
gọi là Đắc Nguyệt Lâu (lầu được
trăng) dưới bóng cây đa cổ thụ, ở
giữa một ốc đảo nhiều cây xanh. Đền
chính gồm hai ngôi nối liền nhau, ngôi đền
thứ nhất về phía Bắc thờ Trần Hưng
Đạo và Văn Xương. Tượng đặt
ở hậu cung, trên bệ đá cao khoảng 1m, hai bên có
hai cầu thang bằng đá. Tượng Văn Xương
đứng, tay cầm bút.
Phía
Nam có đ́nh Trấn Ba (đ́nh chắn sóng- ngụ ư là
cột trụ đứng vững giữa làn sóng không lành
mạnh trong nền văn hoá đương thời).
Đ́nh h́nh vuông có tám mái, mái hai tầng có 8 cột
chống đỡ, bốn cột ngoài bằng đá,
bốn cột trong bằng gỗ. Các nhân vật được
thờ trong đền ngoài Văn Xương Đế Quân,
Lă Động Tân, Quan Vân Trường, Trần Hưng
Đạo, c̣n thờ cả phật A Di Đà.
Nơi
đây thể hiện, quan niệm ảnh hưởng Tam
giáo của người Việt. Mùi thơm thoang thoảng
của nhang trầm, do khách hành hương hay các „Sĩ
tử“ ngày nay đi thi, đến cầu nguyện các
vị Thánh giúp may mắn.. Đền có con rùa khô lớn
để trong lồng kính. Tin đồn dưới
hồ hiện nay c̣n con rùa lớn thỉnh thoảng
nổi lên mặt nước. Đền Ngọc Sơn là
kiến trúc ḥa hợp giữa đền và hồ,
nối liền thời gian và không gian hài hoà giữa con người
và thiên nhiên.
Hồ
Trúc Bạch có từ thế kỉ XII khi dân hai làng Yên Hoa
(nay là Yên Phụ) và Yên Quang (nay là phố Quán Thánh) đắp
con đê ngăn góc Đông Nam Hồ Tây để nuôi cá.
Từ khi thành hồ biệt lập, hồ đă đi vào
thư tịch cổ. Sách “Tây Hồ chí” cho biết nguyên
ở phía Nam hồ có làng Trúc Yên, vốn có nghề làm mành,
do đó nhà nào cũng trồng trúc, trúc mọc như
rừng.
Đời
chúa Trịnh Giang (1729-1740) xây ở đây một cung điện
gọi là Viện Trúc Lâm. Về sau, Viện trở thành nơi
giam cầm những cung nữ có lỗi, phải dệt
lụa để mưu sinh. Lụa đẹp, bóng bẩy,
nổi tiếng khắp kinh thành, gọi là lụa làng Trúc
(chữ Hán là Trúc Bạch). Ba phía xung quanh hồ phố xá
che khuất, chỉ phía Tây giáp đường Cổ Ngư
(nay là Thanh Niên) Con đường đẹp như
chiếc cầu nằm ngang hai hồ Tây và Trúc Bạch.
Đường Cổ Ngư dài gần 1km, nhiều cây
liễu rủ lá xanh mền mại phủ xuống mặt
hồ, những hàng phượng vĩ c̣n sót lại
những cánh hoa rơi rụng, Trưa hè Hà Nội thơ
mộng nhờ gió mát đưa đến từ các
Hồ . Đêm về nơi đây là điểm hẹn ḥ
của những cặp t́nh nhân ngồi trên ghế đá
..nếu ai đi một ḿnh sẽ bị những cặp
ngồi ở đó tấn công không cho vào.
Chúng
tôi dạo quanh hồ Hoàn Kiếm trưa và tối thưởng
thức gío mát, trên các ghế đá đều có
những cặp t́nh nhân đang t́nh tự. Có thể nơi
đây là điểm hẹn ḥ, họ rất tự nhiên
luyến ái trước mặt người đi, họ văn
minh hơn cả giới trẻ Tây phương ? tôi
hỏi người bán hàng lưu niệm công an đâu không
đến dẹp bớt cái lăng nhăng kia? anh ta
trả lời “dân Hà Nội đều là công an” Anh c̣n
cho biết Thủ đô có hơn 20.000 công an mặc thường
phục an ninh ? nạn giật máy h́nh chạy rất ít,
nhưng nạn móc túi th́ thường xảy ra ở nơi
đông người.
Phía Bắc hồ có g̣ đất nhỏ, trên g̣ có
đền thờ Cẩu Nhi gắn với chuyện Lư Công
Uẩn dời đô. Lư Công Uẩn sinh năm Giáp Tuất
(974), dời đô năm Canh Tuất (1010). Mà "Tuất"
theo lịch cổ là năm "Chó". Trong tín ngưỡng
cổ truyền chó là con vật có khả năng xua đuổi
tà ma, bảo vệ đất đai. Huyền thoại
kể rằng trước ngày Lư Công Uẩn dời đô,
có một con chó tới làm ổ đẻ con trên đỉnh
núi Nùng, nơi này sau dựng "Chính điện đài"
và lập bên điện ngôi đền thờ chó mẹ
và chó con. Đến triều đại sau, đền
thờ Cẩu Mẫu, Cẩu Nhi được dời ra
ngoài hoàng thành, dựng trên g̣ trong hồ Trúc. Quanh
hồ có nhiều di tích, chùa chiền nổi tiếng
kiến trúc đặc sắc
Ngày
nay, quanh Hồ Tây nhiều biệt thự hiện đại,
sang trọng mọc lên. nơi đây du khách có thể thưởng
thức những món ăn đặc sản : bánh tôm
Hồ Tây, bún ốc Hồ Tây, quán cá Hồ Tây ? đi du
thuyền Hồ Tây nh́n được phong cảnh chung
quanh Hồ Tây có nhiều làng hoa nổi tiếng: Nghi Tàm,
Tây Hồ, Quảng Bá, Tứ Liên, Nhật Tân, Đại Yên,
Ngọc Hà, Hữu Tiệp, Trích Sài, tiếc thay nước
Hồ Tây bị ô nhiểm đục ngầu.
Chùa
Một cột c̣n gọi là chùa Diên Hựu, nghĩa phúc lành
dài lâu. Xây năm 1049 thời vua Lư Thánh Tông, nhà vua cho
dựng chùa Một Cột có dáng dấp đă thấy
trong giấc mơ như một đoá hoa sen nở trên
hồ nước. Có lẽ du khách cảm thấy nỗi
buồn nào đó ! trước một di tích lịch
sử được phổ biến sâu rộng là linh
hồn dân tộc, bản sắc văn hóa, nhưng Chùa
nhỏ khiêm nhượng như cái „Am“ được xây
giữa hồ sen h́nh vuông có bờ đá bao bọc..dường
như cái cột gỗ duy nhất được thay
thế bằng bê tông qua nhiều lần trùng tu trong khu vườn
nhỏ có nhiều cây cổ thụ, ngược lại bên
cạnh và phiá trước là quảng trường Ba
Đ́nh...hai nơi kiến trúc tân kỳ, lăng ông
Hồ có lính nghi lễ, mặc quân phục trắng túc
trực tốn kém, nặng phần tŕnh diển và tuyên
truyền. Hà Nội cũng đầy dẫy tệ
nạn xă hội bằng giả, học giả, kiến
thức giả, con người (học thức) giả, thành
tích giả,
Hướng
dẫn viên tâm sự riêng với tôi, hồi cựu
Tổng Thống Clinton thăm Hà Nội nói chuyện
với sinh viên, anh được phép tham dự, nhưng
nếu được phỏng vấn, không được
phép trả lời trực tiếp, có người thông
dịch và phải trả lời theo chủ trương
của đảng. Anh có người anh du học ở Nga
lấy bằng tiến sĩ điện, về nước
không có thế lực, nên đành trở sang Nga làm
nghề thương măi…
Đền Quan Thánh c̣n có tên là Trấn Vũ Đế là
nhân vật thần thoại ông Thánh giúp An Dương Vương
trừ ma khi xây thành Cổ Loa, Đền nầy xây vào
đời vua Lư Thái Tổ (1010-1028) năm 1893 đền
được tu sửa trong đền có tượng Thánh
Trấn Vũ bằng đồng đen đúc năm 1677
nặng 3600kg cao 3,92 m chu vi 3,48m Khách hành hương
đưa tay rờ dưới chân tượng sẽ
được may mắn bởi vậy phần bàn chân tượng
sáng bóng màu đồng vàng. Đền được bao
phủ bởi những cành cây cổ thụ, sân rộng
luôn có bóng mát nơi nầy buổi chiều là sân
tập vơ thuật.
Chùa
Trần Quốc nằm trên đảo nhỏ Hồ Tây, ngôi
chùa cổ nhất Việt Nam (?) xây dựng từ năm
541. Chùa yên tịnh trầm mặc, bên nước hồ
gió mát không thấy vị Sư nào trù tŕ ? trong chùa có tượng
Phật Thích Ca (Sakyamuni) nhập niết bàn là kiệt tác
của nghệ thuật tạc tượng Việt Nam. Trước
sân Chùa có cây bồ đề của Thủ tướng
Ấn Độ tặng năm 1959 được chiết
nhánh từ cây bồ đề ở vườn Lâm
Tỳ Ni, du khách viếng Chùa đi quanh gốc cây nầy
mấy ṿng để cầu nguyện điều ḿnh
muốn sẽ toại nguyện (theo lời hướng
dẫn viên)
Đền
Hai Bà Trưng được lập từ năm 1142 đời
vua Lư Anh Tông, đền xây trên bờ sông Hồng bị
nước sông sói lở, nên dân làng Đồng Nhân
dời đền tới khu Vơ Sở vào năm Gia Long 18.
Trong hậu cung có tượng Hai Bà Trưng, hai bên tả
hữu là tượng các nữ tướng và 2
con voi gỗ màu đen với ngà voi thật. Đây là 2
voi tượng trưng cho voi của Hai Bà cầm quân ra
trận. Hàng năm đến mùng 6 tháng 2 người ta
thường làm lễ hội tưởng niệm Hai Bà, rước
lễ lấy nước giữa ḍng sông về tắm tượng.
Hà Nội 36 phố phường (1) đều bắt đầu
chữ Hàng. Hàng Đào nghe qua có thể nhầm nơi
nầy bán đào hay người đẹp. Làng nầy có
từ thế kỷ thứ 15 làm nghề nhuộm vải màu
đỏ hoa đào, nên có tên Hàng Đào...
Chiều
Hà Nội chúng tôi đi xích lô với hướng dẫn
viên thăm 36 phố phường, đường phố
Hà Nội hẹp, ít xe hơn Sài G̣n các cửa tiệm
nhỏ, kiến trúc xưa nhà theo h́nh ống, nhiều căn
phố rộng hơn 1m5, lầu không có cửa sổ,
những hàng cây cổ thụ gốc lớn được
“tưới nước quanh năm“ nhà dân hay các quán
ăn thường mang nước rửa chén, giặt
quần áo.. đổ vào gốc cây. Hà Nội đẹp,
thơ mộng nhưng nếu du khách uống nước
nhiều, sẽ không có nơi giải quyết, đàn ông
có thể đứng tạm gốc cây, c̣n quư bà thi sao ?
dọc theo đường không t́m được thùng rác.
Thỉnh
thoảng trên đường thanh niên ăn mặc
lịch sự, bỗng nhiên nhổ băi nước bọt
xuống đường, rồi b́nh thản đi
thẳng. Nước cống từ trong nhà chảy ra trên
các rảnh trên phố, phố xưa không có hệ
thống cống ch́m như Sài G̣n. Chợ Đồng Xuân
xây cất từ năm 1889, nỗi tiếng Hà Nội
chợ dài 52 m cao 19 m nơi đây bán đủ hàng hóa
nhất miền Bắc, có nhiều loại hàng của
Trung Quốc, nếu khách không rành mua thường bị hàng
giả, người bán thường nói giá cao gấp 2, 3
lần.
Phố
Hàng Chuối như những khu phố khác, nhưng đêm
về có thêm “chợ hoa nở về đêm“ của
những phụ nữ ''buôn son bán phấn''. ''Chợ t́nh''
chợ một phiên..Một ngày trôi qua khi bóng đêm
chầm chậm phủ xuống từng góc phố Hà
Nội là lúc những ''ḅ lạc'' bắt đầu
một cuộc mưu sinh, lầm lũi nơi hè đường,
bóng tối. Sự mưu sinh trong đắng nhục và xô
bồ giữa đêm đen, mỗi gốc cây, cột
đèn diễn ra những cuộc mua bán t́nh dục...Muốn
hiểu mặt trái của Hà Nội, phải cần
một thời gian dài ở đó.
Buổi
tối lang thang qua phố, trên vỉa hè thường bán gà
luộc c̣n đủ đầu, chân. Gà nuôi trong vườn
(gọi là gà đi bộ) dân Hà Nội ít nhậu như
Sài G̣n, họ tụm nhau uống trà đánh cờ tướng,
phần lớn các món chè được các cô ưa thích..những
tiệm ăn lịch sự sạch như Quán Huế,
Ngự Thiện, Vip, Nam Thanh, nhưng trời nóng quá ăn
không ngon miệng. Đứng ở Sàig̣n Hotel trên
đường Lư Thường Kiệt có thể nh́n
thấy khu phố Khâm Thiên, ngày xưa không quân Mỹ nén
bom tàn phá, đă xây dựng lại thành phố mới
đẹp hơn. Về khuya đến quán cháo ngan (vịt)
và các tiệm phở ở phố Hai Bà Trưng ngon
nổi tiếng... đi qua vài con đường đến
quán cháo ngan, đông thực khách ồn ào nóng nực,
giống như một quán quốc doanh . Người
bồi mời chúng tôi lên lầu có máy lạnh sạch
sẽ hơn, nhưng đi qua nhà bếp nhân viên làm
việc mồ hôi nhễ nhại, những con vịt
vừa cắt tiết bỏ nằm dưới đất
bên những vũng nước đọng nhiều rác,
thau rửa chén có những miếng giẻ đổi màu,
lên lầu cũng chẳng khá hơn, mặt bàn c̣n dính
dầu mỡ…
Đến
quán phở, có vợ chồng người ngoại
quốc đang ngồi, chúng tôi được chủ quán
mời vào ngồi đối diện với hai người
khách (họ nói tiếng Pháp như vậy là dân Tây
thứ thiệt) biết ăn phở. Chúng tôi trao đổi
xă giao vài câu chuyện, gọi bia Tiger phải chờ 20 phút
sau. Phở gốc từ Hà Nội, nhiều người
có lẽ v́ c̣n bảo thủ cho rằng “phở Hà
Nội vẫn giữ được bí quyết khiến nó
trở thành độc đáo, nâng cách ăn phở lên
đến một nghệ thuật không nơi nào bắt
chước được“... (Tôi không chú ư đến
vấn đề ăn uống như Vũ Bằng, đến
Hà Nội ăn Phở sẽ thất vọng, các Khách
sạn lớn như Sàigon Hạ Long đều bán phở
không có rau thơm).
Chủ
quán sai con đi mua mấy lon cola..Bếp nấu phở trên
cái xe cũ, ḷ than cháy đỏ, nước phở sôi
nhẹ bốc khói, tô phở đă sắp tái nạm, bà
đầu bếp dùng muỗng đầy bột ngọt (ḿ
chính) bỏ vào tô, tôi yêu cầu bỏ bột ngọt ít,
bà ta tự nhiên bốc ra và chùi chùi tay vào quần,
rồi đổ nước lèo bưng tô phở, ngón tay
cái bấm vào miệng tô, để trên bàn, không có các
thứ rau : chanh, rau quế, rau thơm, giá sống, bên
cạnh các cuộn giấy vệ sinh dùng để lau
miệng, ống đũa tre đen sậm !! làm sao có
thể ăn được! tôi chợt nhớ câu ca dao mà
tự hỏi
Hè
ở Hà Nội, chỉ c̣n lại những cánh hoa phượng
vĩ thưa thớt rơi xuống ven hồ. Hồ Hoàn
Kiếm thơ mộng, nh́n hồ nước yên lặng
không một gợn sóng, những đàn cá nhỏ đi t́m
mồi. Quán nước bên hồ đông người,
thức ăn nghèo nàn, bàn ghế thô sơ, dù khát nước
nhưng không thể uống hết nửa chai bia Hà
Nội có mùi vị chua.. Dạo quanh phố Hàng Gai, khu “tơ
lụa” nhiều du khách Tây phương xem hàng người
mua cũng nhiều, mà xem cũng lắm, Giá cả so
với đời sống nơi đây rất đắt,
chỉ dành cho giới giàu có, rủng rỉnh đôla may
ra mới chịu được.
Người
nghèo nếu thích phải suy đi, tính lại trước
khi mua một món hàng! Những hàng cây sấu thân thẳng,
tán tṛn, xanh tốt quanh năm v́ lá non mọc ngay khi lá già
rụng, không bị sâu hại đến tàn úa như cây
Bàng, cây sấu chiệu được thời tiết Hà
Nội nóng, lạnh, giông băo khắc nghiệt. Thành
ngữ "dân trèo sấu" chỉ những người
đói nghèo, vô gia cư của Hà Nội, nhưng không có
nghĩa cây sấu gắn với hèn mọn, mà kiêu
bạc dịu dàng. Cây sấu trái nhỏ như trái chanh,
trái sấu rẻ tiền làm ô mai hay gọt vỏ ngâm như
chanh muối sẽ thành những món khoái khẩu.
Muốn
thăm đền Phù Đổng Thiên Vương ở Gia
Lâm phải qua cầu Chương Dương cầu
nầy xây từ (1979-1985) dài 1213 m gồm 11 nhịp,
rộng 18,55m là cột sống nối liền Hà Nội
với ngọai thành bên kia sông Hồng và đi các
tỉnh, nhưng cầu không được tu bổ các
mảnh bê tông nức xuống cấp, cầu nằm song
song cách cầu Long Biên không xa. Cầu Long biên như
một di tích lịch sử, nó có tên Paul Doumer xây từ năm
(1898-1902) thời thuộc địa, cầu dài 1682 m
nối liền Hà Nội với Gia Lâm, chiến tranh trước
1972 bị không quân Hoa kỳ ném bom sập, dù tu sửa nhưng
cầu bị biến dạng. Hiện nay chỉ dùng cho Tàu
lửa và khách đi bộ, cầu Long Biên vắt qua sông
Hồng dưới gầm cầu có một xóm nhỏ
của những người dân tứ xứ.. Vùng
ngoại thành từ đê Yên phụ đến gần
đập đá, đă mọc lên một ngôi làng
thịt chó. Một dăy phố dài cả cây số với
những bảng hiệu san sát bán thịt chó, là món ăn
ưa thích của người Bắc, người ta
gọi đích danh quán thịt chó, chứ không nói một
cách lấp lửng như xưa ở Sàig̣n: “Cầy Tơ;
Nai Đồng quê; Đúng đây rồi..“ Thỉnh
thoảng có quán thịt Dê mọi người cũng
ưa thích, đặc sản có tương làng Bần qua
ca dao
“Thịt
dê ăn với tương Bần, đêm về anh
mới phừng phừng như dê
Đêm
về em mới tỉ tê, ngày mai anh cứ thịt dê tương
Bần“
Hà Nội thành phố cổ kính, mái nhà xưa nép ḿnh bên
mặt hồ lộng gió. Hồ Gươm có những hàng liễu
thướt tha mơ màng soi bóng bên hồ nước xanh
thăm thẳm. Hà Nội Thủ Đô Việt Nam đă hơn
1.000 năm văn hoá, Hà nội đất ngàn năm văn
hiến, cái rốn văn hoá của dân tộc Việt Nam
từ ngàn xưa được truyền tụng qua
lịch sử, thi ca.. Đi qua phủ thủ tướng,
dinh chủ tịch nơi đó là những công tŕnh
kiến trúc từ thời thuộc địa Pháp. Hoả
ḷ được thay thế Hilton Hanoi Opera tân kỳ.
Hà
Nội bây giờ không c̣n thanh lịch, dân số tăng
quá nhanh đă làm văn hóa truyền thống của Hà
Nội phai nhạt. Phong cảnh đẹp trữ t́nh
ấy đă thay đổi ? Hà Nội đổi mới
trong tiếng kèn xe ồn ào, những khu nhà bê tông
lạnh lùng, chẳng c̣n ǵ thơ mộng. Những con
đường chen chúc người xe, khói xăng mù
mịt....Hà Nội, chỉ c̣n lại dư âm trong ḷng người,
trong đôi mắt em !
Nguyễn Quư Đại
Thăm
Hà Nội hè 2003
(1)
Hàng Bồ, hàng Bạc, hàng Gai,
Hàng
Buồm, hàng Thiếc, hàng Hài
Mă
vĩ, hàng Điếu, hàng Giày,
Hàng
lờ, hàng Cót, hàng Mây hàng Đàn
Phố Mới, Phúc Kiến, hàng Than,
Hàng Mă, hàng Mắm, hàng Ngang, hàng Đồng,
Hàng Muối, hàng Nón, Cầu Đông,
Hàng Ḥm, hàng Đậu, hàng Bông,hàng Bè
Hàng Thùng, hàng Bát, hàng Tre
Hàng Vôi, hàng Giấy,hàng The, hàng Gà.“