Trung Học Phan Châu Trinh

: Baoson webmaster; Trung Học Phan Châu Trinh; 19 January 2025; Hits: 968

Tưởng Nhớ Cô Thùy An

CaoPho NguyethiAi R

: Đoàn Xuân Kiên; Trung Học Phan Châu Trinh; 15 January 2025; Hits: 1037

Ngày Phan Châu Trinh cách đây 46 năm

pFe5TK2E

Năm học 1965-1966 là năm học cuối của tôi tại trường Phan Châu Trinh. Tôi tự thấy lòng mình có nhiều đổi thay , từ một học sinh chăm chỉ với bài vở nhà trường, năm nay tôi bỗng dưng thờ ơ, thiếu hăng say trong các giờ học ở lớp. Một phần vì thời cuộc rối ren lúc đó, một phần vì lòng tôi có chút đổi thay : tôi quan tâm nhiều hơn đến sinh hoạt học đường. Đó là động lực đưa tôi ra ứng củ Trưởng ban Đại diện Học sinh niên khóa 1965-1966 .

Năm ấy, Ban Đại Diện chúng tôi đề ra một hoạt động bề thế cho năm học : Ngày Phan Châu Trinh 1966.. Chúng tôi chọn đề án này là vì năm ấy đánh đấu 40 năm ngày Cụ Phan qua đời.

Qua họp bàn với các bạn Trưởng lớp, chúng tôi huy động các sinh hoạt báo chí và văn nghệ học sinh để có sự tham gia rộng khắp của các lớp. Chúng tôi cũng may mắn nhận được sự hổ trợ tinh thần của các thầy cô trong Hội đồng Cố vấn mà thầy Đỗ Toàn và thầy Tôn Thất Lan là hai người chủ chốt. Thầy Toàn lúc ấy mới ra trường, cho anh em biết thầy sẽ thực hiện trong dịp này một tượng đồng Cụ Phan để tặng nhà trường. Thầy Lan thì điều khiển sinh họat văn nghệ trong đêm kết thúc chương trình Ngày Phan Châu Trinh năm ấy. Tôi đề nghị các bạn ban C năm ấy chủ động tham gia diễn vở kịch Thằng Cuội ngồi gốc cây đa của Vũ Khắc Hoan, tuy được viết ra khá lâu rồi ( 1948 ) nhưng theo tôi biết, chưa có khi nào được trình diễn trên sân khấu.

Có hai mục sinh hoạt lớn khác thì do anh em chúng tôi đích thân huy động : một phòng tranh sơn dầu và một phòng trển lãm sách báo học trò.

Phòng tranh năm 1966 đó chủ yếu là tranh của Huỳnh Bá Thành ( Đệ Nhất B2 ), thêm vào đó là vài ba bức của Lê Đình Diệu ( Đệ Nhất C ). Thành năm ấy rất hăng hái đóng góp phần mình vào Ngày Phan Châu Trinh, hẳn là cũng có hứng khởi với dự án của anh em bạn bè năm ấy.

Sau này, Thành sẽ còn đi sâu vào nghề vẽ qua bút hiệu Ớt nổi tiếng trên báo Điện Tín, qua các tranh biếm họa sâu sắc, rồi trở thành một người của bên kia. Nhưng đó là chuyện về sau.

Trong số các tranh của Thành có bức chân dung Cụ Phan vẽ trên khung vải bố, khá to ( 120x90 ) , sau này tặng lại cho nhà trường để lưu niệm, cùng tượng đồng Cụ Phan trước sân trường. Bức tranh của Thành được vẽ theo bức ảnh quen thuộc chụp Cụ Phan ngồi hơi nghiêng và nhìn về phía trước. Không hiểu bức chân dung quý báu ấy nay có còn được lưu giữ, hay lưu lạc nơi nào. Có một thời người ta muốn chặt đứt truyền thống nên đang tay vứt bỏ những kỷ niệm rất đáng trân trọng. Mong rằng bức chân dung quý hiếm của một cậu học trò 18 tuổi không rơi vào tình cảnh đáng buồn kia.

Bức tượng đồng bán thân Cụ Phan do thầy Đỗ Toàn thực hiện cũng được trang trọng công bố vào dịp Ngày Phan Châu Trinh năm 1966, và được hoàn thành gần một năm sau. Bức tượng được ra đời từ đó, mang trong nó một ấp ủ của người tạo dựng và cũng là tâm nguyện của một thế hệ học trò Phan Châu Trinh năm học 1965-1966 đó. Thế hệ học sinh Phan Châu Trinh sau này không nên phụ rẫy tấm lòng thế hệ đàn anh , và cần giữ lấy bức tượng đồng kia như một “ chút của tin “của một thế hệ, góp phần làm cho cuộc tiếp nối tinh thần Phan Châu Trinh được tròn đầy .

Năm ấy, phòng sách báo học sinh Phan Châu Trinh cũng phong phú lắm, dàn trải kín một phòng học dành riêng làm phòng triển lãm sách báo trong ngày giỗ Cụ Phan. Phòng triển lãm sách báo năm ấy có sự góp tay đắc lực của Lê Ngọc Châu ( Đệ Nhị C ). Khá nhiều báo tường với hình thức quen thuộc là nhiều bài viết được nắn nót viết tay trên một tờ giấy khổ to, có trang trí hình vẽ màu sắc để tạo sự bắt mắt. Đặc biệt, năm ấy có nhiều lớp hưởng ứng đề nghị của chúng tôi, thực hiện những tập báo khổ giấy 21x27 của lớp , được thực hiện qua hình thức viết tay do chính tác giả bài viết đảm nhận, chỉ cần một trang bìa trình bày đẹp và tài khéo của các bạn thực hiện trong việc tô điểm trang trí tập báo.

Lớp Đệ Nhất C năm đó còn đóng góp một tập thơ tình học trò thật dễ thương, do bạn Võ Hợi thực hiện . Tôi rất thích tập thơ chàng lúc ấy giàu chất lãng mạng và nhiều phong vị đồng quê như thơ Buì Giáng trong Mưa Nguồn. Hợi cũng tham gia đóng kịch Thằng Cuội...,hoạt động khá náo nhiệt những ngày cuối năm đó. Võ Hợi vào Sư Phạm với tôi sau này, vẫn tiếp tục làm thơ, viết ca khúc,ký tên Vũ Đức Sao Biển, trong đó có bài Chiều mơ phản ảnh chất lãng mạng của một cậu học trò đa tình mà tôi đã tìm thấy trong tập thơ tình mỏng góp phần trong phòng triển lãm năm ấy .

Phòng triển lãm tranh và sách báo học trò mở cửa trong ba ngày liền. Lượng khách viếng thăm tuy không nhiều, nhưng đối với chúng tôi đó là một thành quả lớn . Sự thực thì thành quả của chương trình hoạt động sách báo năm ấy là ở ngay trong sự hưởng ứng của các lớp đối với chủ đề sách báo là hướng về tinh thần Phan Châu Trinh. Tham gia viết bài trong tinh thần hướng về một chủ đề như thế mới là chủ đích của ban tổ chức chứ không chỉ là ở lượng khách viếng thăm phòng triển lãm trong mấy ngày nghỉ học .

Buổi văn nghệ sân khấu là sinh hoạt kết thúc Ngày Phan Châu Trinh cũng được thực hiện theo tinh thần chuyển đến cử tọa một lời nhắn gửi của thầy trò chúng tôi nhân Ngày Phan Châu Trinh. Lời nhắn ấy là mấu chốt của cả buổi sinh hoạt văn nghệ, chứ không phải là ở các bài hát, câu ca riêng rẽ. Có thêm gì chăng thì chỉ là chút công sức nâng cao phẩm chất nội dung sinh họat đóng kịch của bọn học trò chúng tôi. Chọn một vở kịch giàu chất văn học, chúng tôi muốn “ làm mới “ một sinh hoạt khá phổ biến trong nhà trường, nhưng thường không vượt quá tình trạng những màn kịch ngắn chỉ có mục đích gây cười trong thoáng chốc.

Có lẽ Ngày Phan Châu Trinh năm 1966 chỉ thoáng qua đi trong đời bận rộn của tuổi học trò chúng tôi trong khoảng thời gian mà Đà Nẵng có khá nhiều biến động dồn dập suốt ba năm xáo trộn. Sau này, tôi tìm thấy chút ghi chép hiếm hoi của một bạn học cũ , nhưng nhữnh chi tiết trần trụi trong tập hồi ký của bạn đã không nói lên được điều gì về những ngày tháng cũ : “ Tết năm 1966,trường Phan Châu Trinh thật tưng bừng. Trước Tết, trường tổ chức nhiều loại hình hoạt động. Tôi tham gia đóng một vở kịch nói. Trần Ngọc Châu ra báo, Huỳnh Bá Thành tổ chức một phòng triển lãm tranh riêng “ ( Vũ Đức Sao Biển, 35 năm chuyện trò cùng chữ nghĩa. NXB Trẻ , Sài Gòn, 2003, tr.91).

Việc cử hành ngày giỗ Cụ Phan được lồng trong một chuỗi hoạt động lúc ấy đối với tôi không chỉ đơn thuần là một sinh hoạt học đường, mà còn là một nổ lực nhìn lại bài học của Cụ Phan trong thế hệ chúng tôi lúc ấy. Các hoạt động này khác có thể qua đi, nhưng tinh thần Phan Châu Trinh đã in đậm trong tâm tư chúng tôi từ thời tuổi trẻ. Và vẫn còn trong tôi qua bao năm tháng. Lạ . Bài học Phan Châu Trinh vẫn còn mới tinh sau hơn trăm năm. Xem ra, trong tình hình đất nước hôm nay, bài học Phan Châu Trinh càng cần thiết hơn cho hành trang tuổi trẻ Việt Nam đi về tương lai.

Đoàn Xuân Kiên

( ĐS kỷ niệm 60 năm thành lập Trung học Phan Châu Trinh Đà Nẵng.Đại hội ngày 1 tháng 7 năm 2012 , Anaheim,California )

: Tuyết Phan Sông Hàn; Trung Học Phan Châu Trinh; 08 January 2025; Hits: 925

Thủ phạm …

BamuoimaynamroiMiomo Ba mươi mấy năm rồi Mi ở mô?

( Thân tặng các bạn Phan Châu Trinh & Hồng Đức )

Sau những ngày đông buốt giá, hôm nay mùa xuân lại khăn gói trở về thăm lại khu vườn xưa. Cút nắng đầu mùa trở về con phố nhỏ, cỏ cây hoa lá cũng mĩm cười...Huống gì mà lòng người không vui sao được...Những tia nắng xuân đang nhảy múa trước hiên nhà làm cho cảnh vật như bừng sống trở lại, sau một giấc ngủ đông dài... Tôi vươn vai hít một hơi thật dài như muốn rủ bỏ hết những giá lạnh. Nàng Xuân thật đẹp, tuy những tia nắng đầu mùa vẫn còn yếu ớt nhưng cũng đủ hâm nóng lòng người và cỏ cây, hoa lá...

Sáng nay thức dậy thật sớm, qua ô cửa sổ bầu trời vào xuân ở đây thật dễ thương...Làm lòng người xa xứ thêm nhớ quê nhà vào những ngày con phố nhỏ thân yêu Đà Nẵng đang độ xuân về...

Những ngày vào xuân, khí hậu Đà Nẵng thật nên thơ, mộng mị. Không gian thật đáng yêu...Tiết trời se lạnh, chúng tôi được dịp tha hồ chưng diện...Bên ngoài chiếc áo dài trắng, chúng tôi khoác thêm những chiếc áo len mỏng đủ màu sắc tím, vàng, đỏ thắm..., những chiếc khăn quàng dài thướt tha quấn quanh cổ phất phơ theo chiều gió, như những cánh bướm xuân...Giờ chơi, chúng tôi như những bông hoa mẫu đơn đủ màu sắc bay lượn, điểm xuyết cho sân trường Hồng Đức thêm phần sinh động ...

Hồng Đức dấu yêu

Con đường Thống Nhất

Hai hàng kiểng xanh...

Sân trường vừa đủ ước mơ,

Vừa cho mắt rũ tơ chùng giăng ngang ...

Ngó qua bên kia là ngôi trường Trung học láng giềng Phan Châu Trinh. Đó là ngôi trường Nam duy nhất và may mắn ( ??? ) nằm cạnh trường chúng tôi.

Châu Trinh trường bạn láng giềng

Là anh hàng xóm vui hiền dễ thương

Bên kia đối diện con đường,

Giờ chơi lấp ló cổng trường tìm nhau...

Hai trường ở kế bên nhau, nên giờ chơi thường có những hàng cây SI mọc rãi rác quanh bờ rào Hồng Đức...

Có cây đứng tựa cổng rào

Ngẫn ngơ, ngẫn ngơ ...

Có cây chết lặng thẩn thờ

Ngó quanh, ngó quanh...

Cây thì dáo dác ngóng trông...

Cây thì héo úa nhớ mong rụng rời...

Cây thì buồn đứng buồn ngồi

Chờ nàng cổng trước, nàng thì cổng sau ...

Và rồi không biết bắt đầu từ bao giờ đã có không biết bao nhiêu mối tình học trò chớm nở giữa hai trường...Leo rào, trốn học, cúp cua để “ theo em về dưới mưa”, hay âm thầm đếm bước chân nàng...rồi thẩn thờ thương nhớ là nghề của mấy chàng quần xanh áo trắng PCT dạo đó...

Đà Nẵng vào năm đó, khi mà tuổi chúng tôi mới độ trăng rằm. Cái tuổi đẹp nhất của đời người mà cả đời không sao quên được...Thời gian như ánh chớp, mới đó mà đã hơn mấy chục năm rồi...

Sau những ngày nghỉ Tết Nguyên đán, đám học trò chúng tôi trở lại sân trường với cái cảm giác thật phơi phới trong lòng. Chúng tôi đến trường, mang theo tất cả những hương vị ngọt ngào, dư âm nồng ấm còn lại của mùa xuân...

Như thường lệ chúng tôi, bầy con gái ham ăn, lắm mồm, lắm chuyện tụm năm, tụm bảy chuyện trò râm ran cả một góc trường. Chúng tôi chia nhau những lát mức gừng cay xé miệng nhưng thật ấm cổ, những lát mức dừa ngọt lịm thơm lừng, những nắm hạt dưa dòn dòn thơm thơm...Những gói mức me chua cay ngon tuyệt vời...Những gì còn sót lại của những ngày Tế hầu như được bọn con gái chúng tôi gom hết đến trường, chia nhau ăn vào những giờ ra chơi như thế này.

Đang thao thao bất tận, vừa ăn vừa nói chuyện huyên thuyên , thì bất thình lình trước mặt chúng tôi có vật cảng ??? Hai bé gái lớp Đệ thất hay Đệ lục thật dễ thương, đang khệ nệ bưng một chiếc hộp gói ghém thật xinh xắn, đưa ra trước mặt chúng tôi và nói : “Mấy chị ơi, mấy anh Phan Châu Trinh ở ngoài kia gởi tặng quà cho mấy chị nì...”

Vừa nói hai bé đều cùng một lượt đưa mắt nhìn ra phía hàng rào sân trường...Chúng tôi cũng đưa mắt nhìn theo, nhưng chỉ thấy thấp thoáng bóng mấy chàng áo trắng quần xanh như thường lệ, chứ chẳng thấy ai quen hết. Tôi vội vàng hỏi bé : “ Răng bé biết mấy anh đó tặng tụi chị ??? Và làm răng bé biết mấy anh nớ là học trò trường PCT hả ? “

Một bé nhanh nhẩu trả lời : “ Tại tụi em nhìn thấy bảng tên trường của ảnh gắn trên túi áo, và khi mấy chị đi ngang qua, mấy anh chỉ là đưa cho mấy chị mà...Tụi em nói thật đó, vì mấy anh cho tụi em kẹo nì...”

Hai cô bé chìa hai nắm kẹo ra như để chứng minh cho chúng tôi biết là đúng như lời hai bé nó...Tiện tay tôi nhận gói quà và không quên dúi vào túi áo len của hai bé gói ô mai me chua chưa ăn hết và nói lời cám ơn...Chúng tôi bắt đầu lao nhao, ồn ào như cái chợ...Mỗi đứa một câu, không ai chịu nhường ai hết . Ê, hôm ni sinh nhật đứa mô rứa ? Mi hả TP ? Không phải tau...Rứa thì đứa mô ??? Mi hả Bích Hoa ?...Mi hả Xuân Ba ? Cũng không phải tao...Mi hả Thùy Trang ?...Mi hả Bình ? Lại càng không phải tau nữa...Rứa thì sinh nhật đứa mô , mau khai ra...”

Ôi thôi, bảy tám cái miệng cùng đồng thanh la lên làm TP muốn điếc hai lỗ tai luôn...Mở ra đi còn chần chờ chi nữa TP, mi nhận thì mi mở ra trước đi, sắp hết giờ chơi rồi đó...Mau lên TP, mi rề rề bắt sốt ruột TP nờ...Ừ thì từ từ tau mở, chi mà ồn ào như ong vỡ tổ, thấy mà sợ mấy đứa bây luôn ! “

Tôi bắt đầu gở bó sợi dây nơ màu tím thật ngọt ngào, rồi tiện tay tháo bỏ lớp giấy hoa bên ngoài, nhưng vẫn còn lớp giấy khác nữa, tôi tiếp tục tháo thêm lớp giấy thứ hai...Rồi thứ ba vẫn chưa thấy cái chi hết. Sốt ruột vì gói quà vẫn nằm trong vòng bí mật, tụi tui thì mỗi đứa một tay cùng nhau tháo bỏ những lớp giấy gói bên ngoài. Có đứa la lên : có cái chi quan trọng bên trong mà tụi hắn gói kỹ rứa hè. Tụi hắn làm cái chi mà bày vẽ bí mật rứa không biết nữa ? Đến lớp giấy thứ sáu rồi thứ bảy. Cuối cùng đến lớp giấy thứ mười mới để lộ ra một cái hộp nhỏ thật xinh xắn. Chúng tôi thở phào nhẹ nhõm . Mau lên TP ơi, mở ra coi cái chi ở trong đó, hết giờ chơi rồi đó. Cả bọn chụm đầu vào nhau tranh dành để xem.

Khi chiếc hộp xinh xắn kia vừa được TP mở ra thì...trời ơi ...TP hất tung chiếc hộp và rồi cả bọn cùng thất thanh la hét cầu cứu...TP thì mặt mày không còn giọt máu, nét sợ hãi hiện lên trên khuôn mặt tái xanh thật tội nghiệp, kêu cứu không ra lời : Me ơi...Me ơi...cứu con...Cả bọn chúng tôi vừa luýnh quýnh té nhào lên nhau, vừa lồm cồm đứng dậy bỏ chạy và khóc thét : Trời ơi. Chuộttt...chuộttt...chuộttt...Bà Ngoại ơi cứu connnn...Ba ơi, ba ơi...Mạạ ơiii...Mạạ ơiii ...!

( Viết đến đây mà gai ốc đã nổi đầy người TP, câu chuyện xảy ra đã ba mươi mấy năm rồi, mà khi nhắc lại nỗi kinh hoàng theo năm tháng vẫn không giảm bớt được trong lòng TP...Huống hồ chi mà lúc đó...May không đứng tim chết là phước đức lắm rồi ! )

TP là đứa đứng sào, chịu lái...Bởi người mở chiếc hộp đó chính là TP, nên hầu như hứng hết cả mấy con chuột con đỏ lòm thấy mà kinh khủng lên đầu...lên cổ...Rùng rợn quá đi thôi.

Khi đã hoàn hồn rồi, cả bọn mới nhìn thấy bốn con chuột con đỏ hỏn phát ghê đang ngo ngoe, lúc nhúc thấy mà ớn lạnh, nằm tứ tung dưới đất...Bỗng TP khóc oà lên thật lớn khi nhìn thấy tà áo dài lụa trắng Me mới may cho hôm Tết đã rách ngang một đường từ bên này sang bên kia. Không biết bạn mô đã vô tình đạp phải trong lúc tháo chạy. Vừa tiếc chiếc áo mới vừa sợ về bị mẹ la, thêm vào đó cái đầu gối đang rỉ máu đau xót vì bị sõi sân trường nghiền nát...càng làm TP ấm ức khóc tức tưởi ...Nhóm bạn đứa thì rách tẹt ống quần, đứa thì đứt guốc, đứa thì trặt chân ...Đứa thì hai tay sưng đỏ vì bị chụp ếch...Ôi thôi thê thảm vô cùng !

Thằng mô mà ác nhơn, thất đức, mấy bà mà biết được thì chết chắc với mấy bà...TP mi có gây thù oán chi với mấy đứa PCT không, để tụi hắn chơi như ri ? TP vừa mếu, vừa lắc đầu trả lời :Tau làm răng dám gây thù oán với ai mà mi đổ thừa tau chứ ?

Mỗi đứa một câu hăm dọa loạn cả lên. Bà mà biết được là xem như ế..ế ế ế...dài...Ô, hay là bốn chàng thả dê trả thù tụi mình hí ? Nhưng vô lý làm răng tụi hắn biết mặt tụi mình hôm nớ mà trả thù ?

Hôm đó vào lớp , hai giờ cuối không có đứa mô học được hết. Nỗi sợ hãi vẫn chưa chịu rời xa chúng tôi. Lần này tụi tôi bị một vố quá đau. Không biết lúc mà tụi tui hỗn loạn kêu khóc, sợ hãi, cầu cứu, mấy tên quỷ sứ đó có thấy cảnh nớ không hí ? Vừa xấu hổ, vừa tức, tụi tui ai cũng mong sớm tóm được mấy tên đó để trả thù cho hả giận.

Vừa bước chân vào nhà, thấy me là nước mắt TP đã viền quanh. Me lo sợ không biết chuyện chi xảy ra, nhưng khi thấy bước đi khập khểnh của tôi và thấy chiếc áo dài bị rách Me liền la một mách :” Đã nói mình là con gái, phải yểu điệu thục nữ mới ra con gái chứ...Con gái con đứa chi mô mà chưa đi đã chạy , chưa nói đã cười, thì không té me nghĩ cũng lạ...” . TP oà khóc ngon lành bởi vừa bị mắng oan, vừa thấy ấm ức trong lòng. Vừa khóc TP vừa kể lại chuyện xảy ra ở trường ban sáng cho me nghe. Me cũng phải kêu lên xót xa giùm con gái.

Đêm đó tôi không dám học bài khuya nữa, dù cho ngày hôm sau có bài kiểm tra, tôi cũng đành chấp nhận ăn hột vịt. Đêm đó, tôi đã làm cho cả nhà phải một phen hết hồn khi bất chợt đêm khuya nghe tiếng hét thất thanh, sợ hãi phát ra từ phòng của tôi :

Á...á...á...á...! Chuột ! Chuột me ơi ! ơi...ơi...

Cả nhà đều chạy ào vào phòng của tôi, còn me tôi thì cứ luôn miệng : Hú ba hồn chín vía con tôi...Hú ba hồn chín vía con tôi...Con cái nhà ai học hành không lo, học bày ba cái trò quỷ quái chọc ghẹo con gái thiên hạ...

Tối hôm đó, tôi ôm gối sang ngủ với me tôi. Liên tiếp những đêm sau đó tôi hay chạy sang ngủ với chị tôi hay ngủ với me tôi. Rôi cả mấy tháng liền không dám đụng vào miếng thịt. Không phải chỉ riêng tôi sợ mà cả đám tụi tui ai cũng có chung một nỗi sợ hãi kinh hồn vây kín. Kể từ đó tôi không dám thức khuya học bài nữa, vì cứ nghĩ đến mấy con chuột đỏ hỏn đó là tôi muốn đứng tim rồi.

Cái hận thù này đã theo chúng tôi gần mấy chục năm ni rồi, mà thủ phạm vẫn chưa được tìm thấy. Mặc dù có vài manh mối nhưng thủ phạm vẫn ở trong vòng bí mật. Bi chừ ngồi nhớ lại những tháng ngày đã qua, mà cứ ngỡ như mới hôm qua cắp sách đến trường. Những kỷ niệm xa xưa như một dấu ấn thật đẹp, êm đềm in sâu vào lòng tôi mà không hề nhạt nhoà theo năm tháng ...

Bước xuống đời mắt môi em

vẫn còn xanh màu mực viết.

Bi chừ đã mấy chục năm qua,

mà sao như mới hôm qua đến trường...

Giờ đây tóc đã điểm sương

Tưởng chừng như thuở học đường xa xưa.

Phan Châu Trinh ơi, Hồng Đức ơi, cám ơn Người đã cho chúng tôi một khoảng trời niên thiếu vô vàn dấu yêu...

Vương Quốc Bỉ, một sáng mùa xuân 2009

Tuyết Phan Sông Hàn

( “ ĐS Kỷ niệm Trường Xưa, Đại hội PCT toàn thế giới kỳ I, ngày 5 tháng 7 năm 2009, Santa Ana, CA” )

: Trường Đinh; Trung Học Phan Châu Trinh; 04 January 2025; Hits: 945

Biết bao giờ trở lại

Bietbaogiotrolai 1

Từ những đêm ký ức, tôi nhớ ngày nào còn là đứa bé ngây ngô cắp sách đến trường, nô đùa như sóng nước tung tăng trên con rạch nhỏ, chơi trò cút bắt với đám bạn cùng xóm ở phía sau những lũy tre xanh...Trong muôn màu dĩ vãng, tâm tư như những áng mây trời, lãng đãng từ cung đàn , chấp cánh dư âm từ tiềm thức trở về chốn cũ xa khơi, nơi có dòng sông đỏ phù sa, có nét dấu quê nhà, có tiếng hát ru của mẹ già bên ngọn đèn khuya, có tiếng gió rơi trên những tàu lá chuối, có lớp tuổi măng non đang vươn bay trên những vòm trời thơ ấu .

Gió mát quê hương ngày nào, những nét họa hình thuở nhỏ, mãi vẫn còn trong tiềm thức hoàng hôn. Những buổi tối ngồi nghe Cha già kể chuyện. Những kỷ niệm không quên như dạ khúc quỳnh hoa muôn đời còn nở đóa, sống lại một lần trong giấc mưa ngâu cùng con bóng nước, một lớp đời hồn nhiên thơ dại , những nẻo bờ miết chảy trong mơ .

Và, bây giờ, đêm nay, nếu như bạn có hỏi tôi về con lối nhỏ quê hương, tôi sẽ chỉ những ánh sao trời đang rực chiếu cuối bờ ngân hà, những áng mây trời đang tạo hình trái tim của người xa xứ, những hạt trăng đang soi bóng lẽ trên từng làn sóng trắng . Đó là nơi cánh gió của tôi, của bạn , có thể tung bay, để tìm về ký ức ấu thơ trong một buổi chiều vàng nơi đất Mẹ.

Trước bóng gió cô liêu , tôi thấy quê hương trong mắt lạnh nhạt nhòa cách xa từ bờ bến hôm nao. Bây giờ, bạn tôi, và quê nhà, là những dãy bờ ngăn cách mù khơi mà ở giữa đôi bờ là đại dương ngất ngất như biển lòng nhỏ hạt lưu vong . Bạn đó và tôi đây, những trào dâng dấu lệ, những lưu vong trên thân xác thiếu mất nụ cười. Bạn đã đến từng đêm và tôi đã về thăm quê nhà mỗi tối trên đôi bờ cách ngăn hải dặm. Những áng mây trời trắng xóa quạnh hiu, những tiếng nhạc lòng mãi còn thức gọi của “ giấc -ngủ-chưa-yên” của một “ đêm-mưa-mùa-thao-thức “. Tôi gọi tên về dĩ vãng để được thấy quê nhà qua cánh gió, để nói một điều là quê hương trong những đêm dài tôi vẫn mãi một đời yêu dấu mênh mang...

Bây giờ là “ đôi bờ “ giữa bạn và tôi, giữa quê hương và người, giữa mưa và nỗi niềm xa xứ, giữa những tàng mây dĩ vãng một thời. Tất cả và tất cả vẫn còn đó như mơ trong giấc cô liêu bên cuộc đời phiêu lãng. Bạn ơi, xin hãy đến gần nhau, hãy trao nhau ánh mắt và nụ cười từ giấc mộng chưa phai. Hãy cùng nới rộng vòng tay để thâu ngắn khoảng trời. Hãy đem hồn quê hương về với nhau thật gần , để cõi lòng không còn lạnh, để linh tri còn có chỗ tìm về, để trái tim lưu vong còn nhịp thở tình quê .

Bạn ơi, hãy đến đêm nay để thấy, những hạt thơ như lệ pha lê, những chữ màu như nét hoạ tâm tư, những bản nhạc lòng như tiếng ru ngàn thuở...tất cả sẽ cùng nhau soi bóng để ưu tư được tìm về trên chuyến đò ấu thơ mà ký ức tình và dĩ vãng quê hương mãi vẫn còn ngân vang trong trái tim người xa xứ...

Trong những đêm gió lạnh tàn thu bên góc trời riêng cõi, hồn người viễn xứ mãi vấn vương những nỗi buồn vô dạng. Nhịp lòng mãi mưa bay như nỗi niềm của tiếng lá rơi khuya, gọi về trong cô liêu quyện chặt hình hài. Những giọt trầm tư trên áng buồn. Trăng soi bóng lẻ một triều dâng hoa lệ. Chim lạc đàn réo gọi màu trời. Cánh gió não nề như những đoản khúc biệt ly từ mặt trời rưng lệ.

Ôi, mãnh đất quê hương một thời bão nổi giờ đã cách xa nghìn trùng khơi, từ dặm ngàn con nước biếc đại dương, mãi chỉ còn là dấu vết trầm tư trong giấc mơ những đêm hiu quạnh tìm về. Biết bao giờ trở lại để được nhìn dòng sông nhỏ một lần trôi, để thấy dáng hình những ký ức tình xưa, để ru nỗi nhạt nhoà trong nắng lạnh, để nghe lá me rơi trên nẻo đường về. Mãi một đời, bóng quê nhà mến yêu vẫn không mờ phai trên từng tiếng tim rơi của những người con viễn xứ. Nắng Sài Gòn xa của tôi của bạn mãi vẫn còn reo vang điệu nhạc đời như chiếc lá rơi mùa thu gọi về trong từng cõi thâu đêm. Giọt nước mắt cho quê hương. Hạt lệ cho phận người. Nghìn nỗi nhớ trên cánh diều phiêu lãng hoàng hôn. Tôi đã đi. Bạn đã đi. Vẫn đi mãi biết bao giờ trở lại quê xưa.

Trường Đinh

(“ ĐS Kỷ niệm 50 năm thành lập Trung học Phan Châu Trinh, Đà Nẵng. 29 tháng 11 năm 2002. Little Saigon, Hoa Kỳ “ )

: Trần Hoan Trinh; Trung Học Phan Châu Trinh; 20 December 2024; Hits: 891

Tóc trắng sân trường

Tặng các em học sinh cũ của tôi
*******

Cả một đời anh ở nơi đây

Nhớ từng ngọn cây, thương từng ngọn cỏ

Kỷ niệm trên mỗi mét vuông bé nhỏ

Thân thiết từng viên sỏi đá trên sân

Đã mấy mùa xuân hạ thu đông

Đã mấy phen năm cùng tháng tận

Lòng ngậm ngùi thương từng viên phấn vụn

Hồn bâng khuâng theo từng tiếng trả bài

Nắng sớm mưa trưa cạm cụi miệt mài

Chưa hề một lần xa rời bục giảng

Đã nhiều khi ngẩn ngơ trước bảng

Buồn vui theo từng ánh mắt học trò

Thông cảm, giận hờn, chia xẻ ước mơ

Cứ ưu tư trên mỗi hàng điểm số

Lớp đến lớp đi lớp về lớp ở

Thấy đời mình như chuyến đò ngang

Đứng một mình trên hun hút hành lang

Theo dõi âm thầm cuộc đời thay đổi

Đứa bại đứa thành đứa vinh đứa khổ

Nghe mênh mông biển rộng sông dài

Thấy cầu thang càng ngày càng cao

Thấy tóc mình càng ngày càng bạc

Thấy nhân tình như dần phai nhạt

Vẫn thầm mong học trò có đứa trở về

Nhìn lại thầy một thuở xa xưa

Thăm lại trường một thời thơ dại

Nhiều lúc bàng hoàng trống trường đã bãi

Trên đường về nhớ nhớ muôn phương

Có ít khi vui nhưng lại lắm khi buồn...

Ôi ngôi trường một thuở thân thương

Chiều hôm nay ta thấy mình hóa đá

Đứng ngơ ngẩn giữa sân trường lá đổ

Mặc tóc trắng bay trong nắng gió chiều hè

Thấy hồn mình sương phủ mây che...

Trần Hoan Trinh

( ĐS kỷ niệm 50năm thành lập Trung học Phan Châu Trinh Đà Nẵng. 29 tháng 11 năm 2002 , Little Saigon, Hoa Kỳ )

Trung Học Phan Châu Trinh